فردای لرستان
پایگاه اطلاع رسانی فردای لرستان
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
آرشیو وبلاگ
نویسنده: حسین چراغی - ۱۳۸۸/۱۱/۱٥
 ایبنا نیوز:گزارش اختصاصی در مورد اولین فیلم صامت سینمای ایران
دختر لر
گلنار، دختر یک تاجر ثروتمند، توسط قلی خان راهزن و ایادیش ربوده شده و مجبور به رقاصی در یک قهوه‌خانه در لرستان می‌شود. جعفر که مأمور دولت است در این قهوه‌خانه با گلنار آشنا شده و به او علاقه‌مند می شود. در ادامه این دو به کمک یکدیگر محل اختفای قلی خان و یارانش را یافته و آن ها را گرفتار می کنند و به شرارت در این منطقه خاتمه می دهند.
 به گزارش آژانس خبری بختیاری (ایبنا نیوز) چند خط بالا کلیتی از داستان نخستین فیلم ناطق سینمای ایران یعنی «دختر لر» با نقش آفرینی صدیقه (روح انگیز) سامی نژاد بود که در روز سى ام آبان سال 1313 بروى پرده دو سینماى معروف آن زمان "سینما مایاک" و "سینما سپه" آمد.
مبتکر اصلى ساختن فیلم عبدالحسین سپنتا بود که به قصد تحقیق در هنر و فرهنگ ایران باستان به هند سفر کرده بود، وی بعد از تجربیات متعدد در زمینه چاپ و نشر کتاب به این نتیجه رسید که از طریق زبان سینما، بیشتر از نوشته می‌تواند موفق باشد و تصمیم می‌گیرد وارد عالم سینما شود.
سپنتا بعد از تهیه فیلم نامه و مقدمات اولیه فیلمسازی براى پیدا کردن هنرپیشه زن ایرانى دچار مشکل شد. روح انگیز سامی نژاد بیشتر از این رو برگزیده شد که هیچ زنی قبول نمی‌کرد جلوی دوربین برود تا تصویرش بر پرده بیافتد چرا که هنوز زنان درحجاب کامل بودند، اما صدیقه پذیرفت و با سپنتا یک قرار داد چهل روزه‌ را امضا کرد ولی بنا به دلایلی کار ساختن فیلم هفت ماه طول کشید.
داستان فیلم که قرار بود در رابطه با زندگى گلنار یک دختر لُر در منطقه اى تحت کنترل راهزنان مسلح به فرماندهى قلى خان باشد بخاطر لهجه‌ی غلیظ کرمانی سامی نژاد بگونه‌ای تغییر کرد که موضوع آن ایالات و قدرت حکومت مرکزی ایران شد.
اما این تمام ماجرا نبود، دولت ایران در زمان رضا شاه گرفتن جواز نمایش فیلم "دختر لر" را مشروط به تغییراتى در فیلم کرد؛ یکى از شروط این بود که به نام فیلم عنوان " ایران دیروز و ایران امروز" اضافه شود؛ شرط دیگر اینکه در آغاز فیلم نوشته تصویرى "قبل از دوره پهلوى در دوره اى که نواحى جنوب و مغرب ایران تحت نفوذ ایلات و عشایر بود"  اضافه گردد و در آخر فیلم نوشته تصویرى: "سالها گذشت، کودتاى سوم اسفند 1299، دمیدن خورشید سعادت... تامین اقتصادیات مملکت، توسعه امور تجارتى، اتحاد شکل لباس...تحت توجهات شاهنشاه..." اضافه شود و کمپانى امپریال این تغییرات را پذیرفت.
برخلاف انتظار سینماداران که به نمایش فیلم‌های فرنگی خو کرده بودند، دختر لر با استقبال گرم مردم کوچه و بازار روبرو شد و از لحاظ مدت نمایش و فروش حد نصابی به جا گذاشت که تا چند سال بعد شکسته نشد. اما این اقبال تنها از جانب تماشاگران نبود، تحلیلگران فیلم و سینما در روزنامه‌های وقت نیز دختر لر را ستودند.
این فیلم آن‌قدر برای ایرانی‌ها جذاب بود که به مدت سه سال در سینماهای تهران و شهرستان‌ها نمایش داده شد و به عنوان پرفروش‌ترین فیلم زمان خودش انتخاب شد. اما خانواده بازیگر زن این فیلم، روح‌انگیز سامی‌نژاد که از حضور او در این فیلم ناراضی بودند، او را طرد کردند و همسرش هم او را طلاق داد و این اولین طلاق یک چهره سینمایی در تاریخ سینمای ایران است؛ اتفاقی که سال‌های بعد کمی شایع‌تر شد.
سامی نژاد بعد از دختر لر در فیلم شیرین و فرهاد که آن هم ساخته‌ی سپنتا بود، بازی کرد و پس از آن بعد از ١٨ سال به ایران باز گشت و مورد انتقاد و سرزنش شدید خانواده‌اش قرار گرفت. پس سرخورده از این تجربه، ناگزیر شد خود را از دید مردم پنهان بدارد و سال‌های بسیاری را در انزوا بگذراند. وی در سال ١٣۴٩ هنگامی که در مقابل دوربین محمد تهامی نژاد برای فیلم مستند«سینمای ایران؛ از مشروطه تا سپنتا» نشست، بر مصائبی که در طی آن دوران بر او گذشته بود، به تلخی گریست.
روح انگیز سامی نژاد روز دهم اردیبهشت سال ١٣٧۶ در سن ٨١ سالگی در شرایطی که بسیاری از مورخان سینمایی تصور می‌کردند سال‌هاست درگذشته است، چشم از جهان فرو بست و در بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
بی مهری ها نسبت عوامل فیلم دختر لر به همین جا ختم نشد، عبدالحسین سپنتا کارگردان، سناریست،, هنرپیشه و سازنده اولین فیلمهاى ناطق ایرانى که علیرغم ساختن چندین فیلم پرفروش که ثروتها نصیب کمپانیهاى فیلم و صاحبان سینماها و دلالان مابین نمود در سال 1315 که مادرش بیمار بود و کار فیلم سازى را کنار گذاشته بود هیچ اندوخته اى نداشت و مجبور شد در کارخانه صنایع پشم اصفهان تقاضاى کار کند.
سپنتا در آخرین سال‌های عمر نیز، بار دیگر به کار فیلم روی آورد و با یک دوربین هشت میلی متری فیلم کوتاه پاییز را ساخت. پاییز عمر اما مجال ساختن فیلم دیگری به او نداد.
در مجموع، دختر لر نه فقط اولین فیلم ناطق فارسی است بلکه در ردیف پیشگامان سینمای ناطق نیز قرار دارد، زیرا تنها پنج سال پیش از ساخته شدن آن بود که نخستین فیلم تمام ناطق سینما چراغ‌های نیویورک به نمایش درآمد، از همین روز دختر لر می‌تواند منبع قابل توجهی برای پژوهش در زمینه چگونگی و پیدایش و تحول صدا در سینما نیز باشد.
در پایان این گزارش بد نیست نگاهی به مشخصات و عوامل تولید اولین فیلم ناطق سینمای ایران نگاهی بیندازیم؛ رژیستور: اردشیر ایرانی، حکایت و منظره: اردشیر ایرانی. ضبط صدا: بهرام ایرانی، برداشتن فیلم: ای ایرانی، رستم ایرانی، اشعار و مذاکرات: ع. سپنتا، آرتیست‌های مهم: (روح‌انگیز: گلنار)، (ع. سپنتا: جعفر)، (هادی شیرازی: قلی خان)، (سهراب پوری: رمضان).35 میلیمتری، سیاه و سفید، صدابرداری سر صحنه به طریق اپتیک، سرعت فیلم 24 کادر در ثانیه، طول فیلم:‌چهارده هزار فوت، مدت نمایش: دو ساعت و ده دقیقه.

حسین چراغی
به نام خداوند جان و خرد کزین برتر اندیشه بر نگذرد. -------------------------------------------------------------------------- نشریه الکترونیکی فردای لرستان افتخار دارد تا اخبار و رویداد های لرستان ، ایران و جهان را در نوع بضاعت خود پوشش دهد. ======================= نشریه الکترونیکی فردای لرستان وابسته به هیچ حزب، جناح و گروه خاصی نیست ونیت آن اطلاع رسانی صحیح و بدور از جنجال های سیاسی می باشد. ======================== امید داریم با اتکای به خدای متعال بتوانیم در راه اعتلای و سر بلندی ایران عزیز و لرستان سر افراز گام های موفق بر داریم.
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :